Enerji Maliyetlerindeki Artış ve Desteklerin Daraltılmasıyla Vatandaşa Gizli Zam Yansıtıldı

Enerji maliyetlerindeki artışların sorumluluğunu üstlenmeyen iktidar, destek mekanizmalarını daraltarak faturayı yurttaşa kesiyor. Akaryakıtta eşel mobil sisteminin kaldırılması, doğalgazda kademeli tarifeye geçilmesi ve elektrikte sübvansiyon sınırının düşürülmesiyle halkın tepkisini çekmeden gizli zam yapılırken, emekçilerin temel ihtiyaçları hedef alınıyor. Kirasını ödemekte ve sofrasına sağlıklı gıda koymakta güçlük çeken milyonlarca yurttaş, aydınlanma ve ısınma hakkı için daha fazla ödeme yapmak zorunda bırakılıyor.

Akaryakıtta Vergi Kalkanı Kalktı

Akaryakıt fiyatlarındaki uluslararası dalgalanmaların ve döviz kurundaki artışın pompaya doğrudan yansımasını sınırlayan eşel mobil sistemi, 4 Mart 2026 tarihinde yeniden uygulanmaya başlanmıştı. Ancak iktidar uygulamayı kademeli olarak sonlandırdı ve 1 Ekim itibarıyla benzin ile LPG’de eşel mobil uygulaması bitti. Böylece akaryakıttaki maliyet artışlarının ÖTV üzerinden karşılanması yerine doğrudan pompa fiyatlarına yansımasının önü açıldı. Akaryakıt fiyatlarındaki bu artışlar yalnızca araç sahiplerini değil, taşımacılık ve üretim maliyetleri üzerinden gıdadan giyime, ulaşımdan temel tüketim ürünlerine kadar geniş bir alanda bütün yurttaşları etkiliyor.

Elektrikte Temel Tüketim Hedefte ve Yeni Tarifeler

Elektrikte desteklenen tüketici grubunun kapsamı daraltılırken, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu mesken aboneleri için yıllık 4 bin kWh olan son kaynak tedarik tarifesi sınırını 2027 itibarıyla 3 bin kWh’ye düşürdü. Aylık ortalama 250 kWh tüketime ve yaklaşık 820 TL’lik faturaya karşılık gelen yeni sınırla, 44,2 milyon mesken abonesinin yaklaşık 6,5 milyonu yani yüzde 14,7’si yüksek tüketimli abone grubuna alındı. Hesaplamada 2026 yılındaki elektrik tüketimleri de dikkate alınacak olup, yıllık tüketimi sınırı aşan ve ikili anlaşma yapmayan aboneler daha yüksek maliyetli tarifeye geçecek. EPDK ulusal tarifede doğrudan fiyat değişikliği yapılmadığını belirtse de destek kapsamının daraltılması milyonlarca hane için örtülü zam anlamına geliyor. Konuyla ilgili ayrıntılı bilgi için TMMOB Elektrik Mühendisleri Odası içeriklerine göz atılabilir.

Elektrik Mühendisleri Odası Yönetim Kurulu Başkanı Mahir Ulutaş, yeni sınırın dört kişilik aileleri de doğrudan etkileyeceğini belirterek, klimayı ve ısıtma-soğutma sistemlerini kullanan ailelerin yüksek tüketimden etkileneceğini ifade etti. Elektriğin temel bir altyapı hizmeti ve insan hakkı olduğunu vurgulayan Ulutaş, kamunun tamamen bu alandan çekilip vatandaşı spekülatif enerji borsasındaki fiyatlarla baş başa bırakmasının sosyal devletin net bir inkârı olduğunu kaydetti. Limitlerin yıllar içinde düşürülmesine ve yargı denetiminin bypass edilmesine dikkat çeken Ulutaş, EMO’nun daha önce 5 bin ve 4 bin kWh sınırlarına karşı açtığı davaların ardından yeni 3 bin kWh kararına karşı da yargı sürecinin devam ettiğini aktardı.

Doğalgazda Destekler Daraldı ve Azaldı

Enerji alanındaki geri çekilme doğalgazda da kendisini gösterdi. 4 Nisan 2026 tarihinde konutlarda kademeli fiyat uygulamasına geçilirken doğalgaza yüzde 25 zam yapıldı. Yeni sistemle her il için aylık tüketim sınırı belirlendi ve bu sınırın aşılması durumunda yalnızca aşan miktar değil o ayki tüketimin tamamı daha düşük devlet desteği uygulanan fiyat üzerinden hesaplanmaya başlandı.

Makina Mühendisleri Odası Yönetim Kurulu Başkanı Yunus Yener, doğalgazda hane halkına yönelik desteklerin kaldırılmasına ve limitlerin aşağı çekilmesinin yükünü son tüketicinin çekeceğine dikkat çekti. Enerji desteklerinin kaldırılmasının ekonomik bunalımın bir yansıması olduğunu belirten Yener, iktidarın kaynakları emekçiler yerine vergiyi almayıp borç alan ve faizini ödeyen bir yapıyla sermayeye aktardığını ifade etti. Elektrik, doğalgaz ve akaryakıtta desteklerin geri çekilmesiyle enerjinin, gelirinin önemli bölümünü kira ve gıdaya ayıran ve açlık sınırının altında yaşamaya mahkûm edilen yurttaşlar için temel yaşam haklarına erişim meselesi hâline geldiğini vurguladı.

Kaynak: Birgün · Etiketler: akaryakıt zammı, doğalgaz zammı, elektrik zammı, EPDK, Makina Mühendisleri Odası, TMMOB Elektrik Mühendisleri Odası